B12 vitamini əhval-ruhiyyəyə və enerjiyə necə təsir edir?

Müasir həyat tərzi, stress və qeyri-düzgün qidalanma bir çox insanın davamlı yorğunluq və əhval dəyişkənliyindən şikayət etməsinə səbəb olur. Bu halların arxasında bəzən sadə, lakin çox vacib bir faktor dayanır: B12 vitamini çatışmazlığı. 

Bu sözləri Operativ Media-ya açıqlamasında nevroloq Röyanə Quluzadə deyib. 

O bildirib ki, B12 vitamini (kobalamin) insan orqanizmində sinir sistemi və qan yaranması prosesində mühüm rol oynayan əsas vitaminlərdən biridir:

Xüsusilə beyin funksiyaları və enerji mübadiləsi ilə sıx əlaqəli olduğu üçün onun səviyyəsindəki dəyişikliklər birbaşa insanın gündəlik həyat keyfiyyətinə təsir edir.

Əvvəla, B12 vitamini əhval-ruhiyyənin tənzimlənməsində iştirak edən neyrotransmitterlərin sintezində rol oynayır. Serotonin və dopamin kimi maddələr emosional balansın qorunmasında əsasdır. B12 çatışmazlığı zamanı bu maddələrin sintezi pozula bilər və nəticədə depressiya, əsəbilik, motivasiya azalması kimi hallar ortaya çıxa bilər. Xüsusilə uzun müddət səbəbi aydın olmayan depressiv əhval müşahidə edilən şəxslərdə B12 səviyyəsinin yoxlanılması vacibdir.

Digər tərəfdən, B12 vitamini enerji səviyyəsinin qorunmasında da mühüm rol oynayır. Bu vitamin qırmızı qan hüceyrələrinin yaranması üçün zəruridir. Onun çatışmazlığı zamanı anemiya inkişaf edir ki, bu da toxumalara oksigen daşınmasının azalmasına səbəb olur. Nəticədə insan özünü davamlı yorğun, halsız və gücsüz hiss edir. Bundan əlavə, B12 hüceyrə səviyyəsində enerji istehsalında iştirak edərək metabolik proseslərin effektivliyini təmin edir.

Sinir sistemi baxımından da B12 vitamini əvəzolunmazdır. O, sinir liflərini qoruyan mielin qişasının saxlanılmasında iştirak edir. Çatışmazlıq zamanı əllərdə və ayaqlarda keyimə, iynələnmə hissi, hətta koordinasiya problemləri yarana bilər. Bu isə artıq nevroloji əlamətlərin başladığını göstərə bilər.

Risk qruplarına gəldikdə, vegetarian və vegan qidalanan şəxslər, yaşlılar, mədə-bağırsaq sistemi xəstəlikləri olanlar, eləcə də uzun müddət metformin və ya proton pompa inhibitorları qəbul edənlər B12 çatışmazlığına daha meyllidir. Çünki bu vitamin əsasən heyvani mənşəli qidalarda olur və onun sorulması mədə-bağırsaq sistemindən asılıdır.

Nəticə olaraq qeyd etmək lazımdır ki, B12 vitamini sadəcə “enerji verən” bir maddə deyil, həm də psixi və nevroloji sağlamlığın vacib sütunlarından biridir. Əgər orqanizmdə onun səviyyəsi normaldırsa, əlavə qəbulun xüsusi təsiri olmaya bilər. Lakin çatışmazlıq zamanı düzgün diaqnostika və müalicə həm əhval-ruhiyyəni, həm də enerji səviyyəsini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra bilər.

Sağlam həyat üçün bəzən ən vacib addım, məhz belə kiçik, amma təsirli faktorları vaxtında müəyyən etməkdir”.